همه چیز درباره تفاوت نیازها و خواسته ها
نیاز و خواسته دو واژهای هستند که شاید شبیه به هم به نظر برسند، اما در واقع معنایی متفاوت با یکدیگر دارند.
این دو واژه بخش مهمی از زندگی ما را تشکیل میدهند؛ بهطوریکه از ابتدای تولد تا آخرین لحظات زندگی با ما همراه هستند و ما همیشه به دنبال راهی برای برطرف کردن نیازها و خواستههایمان هستیم.
با توجه به اهمیت شناخت نیازها و خواستهها ما در این مطلب قصد داریم درباره این دو واژه کلیدی و تفاوتهایشان با شما بیشتر صحبت کنیم.
درک مفهوم کلماتی مانند نیاز و خواسته میتواند باعث تغییراتی در تصمیمگیریهای روزانه یا بلندمدت شما در امور مالی شود. اگر در این باره کنجکاو هستید؛ با ما تا انتهای این مطلب همراه شوید.
نیاز و خواسته چیست؟
نیازها ضروریترین چیزها برای ادامه زندگی و حفظ بقای انسان هستند. هرم مازلو بهخوبی نیازهای انسان را از سطوح ابتدایی تا سطوح عالی تقسیمبندی میکند.
به عنوان مثال غذا، مسکن و پوشاک جزو اولین و مهمترین نیازهای بشری هستند و تا زمانی که این دسته از نیازها برطرف نشوند، نیازهای دیگر در عمل معنا پیدا نمیکنند.
همچنین نیازهای انسان در طول تاریخ بشر یکسان بوده است. بهعنوانمثال همه انسانها در طول تاریخ به غذا و سرپناه برای بقای خود نیاز داشتهاند.
اگر بخواهیم مفهوم نیاز و خواسته را با رویکرد مالی تعریف کنیم، باید بگوییم که هزینههای زندگی را میتوان به دو دسته نیازها و خواستهها تقسیمبندی کرد.
بهعنوانمثال هزینههای جاری زندگی مانند هزینه قبض برق، آب و گاز، هزینه خوردوخوراک و… غیرقابل حذف کردن هستند.
بنابراین جزو نیازهای ما بهحساب میآیند و هزینههای دیگر مانند خرید خانه بزرگتر، عوض کردن اتومبیل، سفر و… جزو خواستههای ما محسوب میشوند.
همچنین خواستههای هر فرد با فرد دیگر متفاوت است.
لذا سبک زندگی افراد تاثیر بسیار زیادی در نوع خواستههای افراد خواهد داشت. شما برای اینکه متوجه تفاوت نیازها و خواستهها شوید باید بدانید که کدام هزینهها به حفظ کیفیت زندگی شما کمک میکنند و ضروری هستند و کدام هزینهها نقش پاداش را دارند و در صورت حذفشان زندگی روزمره شما مختل نخواهد شد.
خواسته ها چه مواردی هستند؟
خواستهها چیزهایی غیر ضروری هستند که به خاطر سبک زندگی، ارزشها و علایقهمان به وجود میآیند. حذف خواستهها باعث افت کیفیت زندگی روزمره شما نخواهند شد. مایکل کالینز (تحلیلگر مالی و استاد دانشگاه بورلی ماساچوست) میگوید که خواستهها شامل هزینههای سرگرمی (شام خوردن در رستوران، سینما رفتن و…)، تعطیلات یا خرید لباسها و وسایل مجلل میشوند.
نیازها چه مواردی هستند؟
دیوید کالینز در ادامه نظریات خود بیان میکند که نیازها شامل هزینههای ضروری برای زندگی انسان هستند. این هزینهها قابلحذف نبوده و در درجه مهمتری نسبت به خواستهها قرار میگیرند.
هزینههای حملونقل، هزینههای غذا و مسکن و هزینههای دیگر مانند حق بیمه، بهداشت و درمان،آموزش و… جزو نیازهای هر انسانی در دنیای مدرن امروزی محسوب میشوند.
چگونه برای نیازها و خواستهها برنامه ریزی کنیم؟
یکی از مهمترین مشکلات افراد برنامهریزی برای نیازها و خواستههایشان است. بسیاری از ما با اینکه میدانیم نیازهای ضروری ما چه چیزهایی هستند، اما در هنگام برنامهریزی برای خرج و مخارجمان بیشتر پولمان را صرف خواستههایمان میکنیم.
خواستههایی که نهتنها ضروری نیستند، بلکه شاید در افزایش کیفیت زندگی ما هم تاثیر چندانی نداشته باشند. روشهای صحیح برنامهریزی برای رفع نیازها و خواستهها عبارتند از:
شناخت نیازها و خواسته ها
اولین گام برای برنامهریزی درست و منطقی، شناخت نیازها و خواستههایمان است. اگر هنوز هم در تشخیص نیازها و خواستهها مشکل دارید؛ لازم است به ارزشهای فردی و خانوادگی خود نگاه کنید یا در صورت نیاز یک جلسه خانوادگی برای شناخت نیازها و خواستههای مهم برگزار کنید.
ارزشهای خانوادگی مهمترین نقش را در تعیین نیازها و خواستهها دارند. بهعنوانمثال برای برخی از افراد داشتن تحصیلات دانشگاهی یک ارزش است. بنابراین هزینه کردن برای تحصیل در دانشگاه به یک نیاز تبدیل میشود؛ درحالیکه در یک خانواده دیگر تحصیلات عالیه اهمیت چندانی ندارد و میتوان آن را جزو خواستهها در نظر گرفت.
برگزاری یک جلسه خانوادگی و صحبت درباره خواستههای هر کدام از افراد خانواده میتواند به شما یک دید درست و منطقی از ارزشهای خانوادگی بدهد.
به شما توصیه میکنیم که این جلسه خانوادگی را صادقانه و صمیمانه برگزار کنید و نگاه قضاوتگرانه به خواستههای دیگران نداشته باشید. یک راه بسیار خوب دیگر این است که موشکافانهتر به هزینههای خود نگاه کنید.
هزینههایتان را بررسی کنید و ببینید بیشترین میزان درآمدتان صرف چه چیزهایی میشود و اگر آنها را از زندگی خود حذف کنید آیا لطمهای به زندگیتان میخورد یا نه؟
پیدا کردن پاسخ این سؤال به شما کمک میکند تا متوجه شوید که آیا درآمد شما صرف نیازهایتان میشود یا بخش مهمی از آن را صرف خواستههایتان میکنید.
اولویت بندی خواسته ها
نیازها ضروری هستند و لذا اولویتبندی برای نیازها امکانپذیر نیست؛ درصورتیکه شما میتوانید خواستههایتان را اولویتبندی کنید. نحوه اولویتبندی خواستهها هم میتواند برای هر فردی با فرد دیگر متفاوت باشد.
بهعنوانمثال برای برخی از افراد برگزاری مهمانی و غذا خوردن در رستوران از اولویت بیشتری نسبت به خرید یک وسیله غیرضروری برای خانه اهمیت دارد.
به شما توصیه میکنیم که خواستههای خود را روی کاغذ بیاورید و با توجه شرایط فردی و بودجهتان آنها را اولویتبندی کنید.
زمانی که لیست نیازها و خواستههای شما آماده شد، آنوقت میتوانید به فکر بودجهبندی درآمدتان باشید.
تقسیم بودجه
شما باید زنده بمانید تا بتوانید زندگی کنید و به خواستههایتان برسید؛ پس بخش زیادی از بودجه شما صرف برطرف کردن نیازهایتان خواهد شد.
البته اگر درآمد زیادی دارید که میتواند بهراحتی نیازهای شما را پوشش دهد، نیازی به کنار گذاشتن خواستههایتان نیست زیرا هزینه کردن برای خواستههایی که باعث شادی و خوشحالیتان میشود هم ارزشمند است بنابراین نیازی نیست که دور همه خواستههایتان را خط بکشید.
با اینکه بودجهبندی هزینهها تا حدود بسیار زیادی به شرایط فردی شما مانند میزان درآمدتان بستگی دارد؛ اما به شما توصیه میکنیم که حداقل 50 درصد از بودجه خود را صرف نیازهایتان کنید.
بودجهای هم که برای برآورده کردن خواستههایتان اختصاص میدهید نباید بیش از 30 درصد باشد. با استفاده از این روش شما هم نیازهایتان را بهطور کامل برطرف کردهاید و هم فضای کافی برای رفع خواستههایتان در نظر گرفتهاید.
از طرف دیگر بخشی از درآمدتان هم پسانداز شده است. این پسانداز در آینده میتواند برای رفع نیازهایتان به کمکتان بیاید.
سخن پایانی
زمانی که شما در حال تخصیص بودجه برای هزینههای زندگی خود هستید؛ دو واژه نیاز و خواسته بیشتر از هر زمان دیگری اهمیت پیدا میکنند. شما باید با شناسایی نیازها و خواستهها از نظر مالی برای زندگی خود برنامهریزی کنید.
نیازها شامل هزینههای ضروری زندگی مانند هزینه غذا و مسکن هستند و خواستهها هم با توجه به ارزشهای خانوادگی میتوانند یادگیری یک هنر جدید یا خرید خانهای بزرگتر و اتومبیلی بهتر باشند.
در نظر داشته باشید که برنامهریزی برای خواستهها و نیازها به سه بخش شناسایی نیازها و خواستهها، اولویتبندی آنها و در آخر تخصیص بودجه به هر کدام از آنها تقسیم میشود.
هر کدام از این سه بخش از اهمیت زیادی برخوردار هستند و نمیتوان هیچکدام از این مراحل را حذف کرد. برای موفقیت در این راه آکادمی سواد مالی نشا کنار شما است.