سواد مالی چیست

سواد مالی چیست و چرا اهمیت دارد؟

در زندگی روزمره همه ما با مسائل مالی مختلفی مواجه هستیم و باید در مقابل هر یک از این مسائل تصمیماتی را بگیریم که بر کیفیت زندگی حال و آینده ما اثر دارد.

  • مسائلی از این قبیل که پول خود را در کجا نگه دارم که ارزش آن در طول زمان حفظ شود؟
  • درآمد محدودم را چگونه به خواسته‌های نامحدود اختصاص دهم که بیشترین استفاده را ببرم؟
  • چگونه برای رسیدن به اهدافم برنامه‌ریزی کنم؟
  • چگونه درآمد و هزینه‌های خود را مدیریت کنم که بتوانم پس انداز داشته باشم؟
  • چگونه هزینه‌های خود را مدیریت کنم؟
  • بعد از سالها تلاش توانسته‌ام مقداری پول پس انداز کنم این پس انداز را دربانک بگذارم یا اینکه در بورس، طلا، مسکن سرمایه گذاری کنم؟

برای پاسخ به همه این سوالات و بسیاری از سوالات دیگر فرد نیاز به دانش سواد مالی دارد. در ادامه قصد دارم شما را با مفهوم سواد مالی آشنا کنم و به شما توضیح خواهم داد که چرا دانستن سواد مالی در قرن ۲۱ ام برای همه ضرورت دارد.

 

تعریف سواد مالی: سواد مالی یعنی چه؟

برای سواد مالی تاکنون تعاریف متعددی ارائه شده است ازجمله :

سواد مالی از دیدگاه سایت Investopedia:

سواد مالی توانایی فهم و اعمال موثر گستره‌ای از مهارت‌های مالی است. مهم ترین مهارت‌های مالی فرد با سواد مالی عبارتند از: مدیریت مالی شخصی، بودجه ریزی و سرمایه گذاری. سواد مالی به افراد کمک می‌کند بتوانند از لحاظ مالی به استقلال برسند و به پایداری اقتصادی دست یابند.

سواد مالی از نقطه نظر  OECD:

OECD سازمان توسعه و همکاری اقتصادی است که تابه حال تعاریف متعددی از سواد مالی ارائه کرده است این سازمان سواد مالی را ترکیبی از آگاهی، دانش، مهارت‌ها، گرایش و رفتارهای مالی لازم برای تصمیم گیری صحیح مالی و سرانجام، دست‌یابی به وضعیت مساعد مالی فردی می‌داند.

 

فرد توانمند از نقطه نظر سواد مالی

داشتن سوادمالی به شما کمک می‌کند بتوانید توانمندی ها و مهارت های تان را در مواجهه با موقعیت های متعددی تقویت کنید. فرد توانمند از لحاظ سواد مالی بینش جدیدی نسبت به رفتار و عملکرد خود پیدا می کند. در ادامه ویژگی افراد دارای سواد مالی را از ۶ حوزه اصلی سواد مالی، بررسی می کنیم.

۱- کسب درآمد

  •  توانمندی های خود را می‌شناسد و آنها را در راستای کسب درآمد هدایت کند.
  • می‌تواند توانمندی های خود را به دیگران ارائه دهد.
  • می‌تواند گزینه‌های مختلف شغلی را بررسی و مقایسه کند و بهترین گزینه را برگزیند.
  • ارزش واقعی خدماتی که به سایرین ارائه می‌دهد و محصولاتی که تولید می‌کند را می‌شناسد.
  • با اصول مالیات و ضرورت پرداخت آن آشناست.
  • فرق بین درآمد خالص و ناخالص را می داند.

۲- خرج کردن

  •  احساسات خود را می‌شناسد و توانایی مدیریت خرید را دارد.
  • تفکیک بین خواسته و نیاز: خواسته‌ها و نیازهایش را می‌شناسد و می‌تواند بین این موارد اولویت گذاری کند.
  • در موقعیت‌های مورد نیاز برای مذاکره، توانایی چانه‌زنی دارد و می‌تواند با هزینه کمتری آنچه نیاز دارد را بخرد.
  • می‌تواند منابع خود را از جمله پول و سرمایه‌های غیرنقدی را بشناسد و محدودیت آن را درک کند تا بتواند بهترین تصمیم گیری را برای صرف این منابع داشته باشد.

۳- مدیریت پول

  • می‌تواند بین درآمد و هزینه‌های خود تعادل برقرار کند و برای خود بودجه‌ریزی داشته باشد.
  • روشهای هدف گذاری را می‌داند و می‌تواند برای رسیدن به اهداف خود برنامه‌ریزی کند.
  •  روشهای تصمیم گیری را می‌شناسد و می‌تواند از آنها استفاده کند تا مناسب‌ترین انتخاب را انجام دهد.

۴- پس انداز و سرمایه‌گذاری

  • می‌داند ضرورت پس انداز چیست و چرا باید پس انداز داشته باشد.
  •  می‌تواند صبر کند و خواسته‌های خود را به تعویق بیندازد.
  • با کارکرد بانک آشناست و می‌تواند ارزیابی و مقایسه مناسبی از بانک های مختلف داشته باشد.
  •  گزینه‌های مختلف نگهداری پول را می‌شناسد و می‌تواند بهترین گزینه را انتخاب کند.
  • با خدمات مختلف بانکها مانند چک و قوانین آن آشناست.
  • می داند ارزش پول با توجه به تورم در طول زمان کاهش میابد و برای حفظ این ارزش به دنبال گزینه های مناسب می گردد.
  • می‌تواند ریسکهای مختلف را شناسایی و گزینه‌ با ریسک کمتر را انتخاب کند.

۵ -مدیریت ریسک و بیمه

  • هنگام برنامه‌ریزی مالی می‎‌داند که علاوه بر توجه به افزایش پول باید برای محافظت از آن نیز تدابیری بیندیشد.
  • می‌تواند ریسکهای مختلف را شناسایی کند و به دنبال راههایی برای کاهش آنهاست.
  • انواع بیمه را می‌شناسد و توانایی شناخت بیمه مناسب برای خود را دارد.

 

۶-مدیریت اعتبار و بدهی‌ها

  • توانایی تشخیص منافع و مضرات استفاده از بدهی را دارد.
  • اهمیت اعتماد سازی را می‌داند و در راستای آن تلاش می‌کند.
  • درک مناسبی از اثرات عدم پرداخت به موقع بدهی دارد.
  • می‌داند که استفاده از بدهی همراه با هزینه است و او توانایی محاسبه هزینه این بدهی را دارد.

 

تاریخچه سواد مالی

از اواسط قرن بیستم با توجه به تغییراتی که در مشاغل بوجود آمد مردم مسئولیت بیشتری در رابطه با برنامه پس انداز، بازنشستگی و سرمایه گذاری احساس کردند علاوه بر آن پیچیدگی‌های اقتصادی نیز باعث شد افراد در هنگام خرید، بودجه ریزی و پس انداز برای بازنشستگی نیاز به تصمیم‌گیری‌های مالی جامع‌ تر و آگاهانه‌تر را احساس کنند و به دنبال راههایی برای دستیابی به اطلاعات مناسب باشند. به همین منظور در اواخر قرن بیستم مرکز ملی آموزش اقتصاد شروع به طراحی استانداردهایی برای  آموزش مفاهیم مالی کرد و به دنبال آن در سال ۱۹۹۵ ائتلاف جامپ استارت تشکیل شد کار این ائتلاف طراحی این استانداردها در مدارس تعریف شده بود.

در سال ۲۰۰۰ این ائتلاف به منظور اینکه براهمیت آموزش سواد مالی تاکید کند و رفتارهای مالی سالم را در امریکا نشر دهد ماه آوریل را به عنوان ماه جوانان برای سواد مالی تعیین کرد، به دنبال آن در سال  ۲۰۰۴  توسط سنای امریکا این ماه به عنوان ماه ملی سواد مالی  اعلام شد.

کشورهای دیگر نیز با دیدن اثرات سواد مالی پایین و تصمیم‌گیریهای اشتباه مردم به تکاپو افتادند که اقداماتی در جهت ارتقا این دانش در سطح کشور  انجام دهند. البته لزوم داشتن سواد مالی و اجرای آن پس از بحران مالی سال  ۲۰۰۸ بیشتر خود را نشان داد و تصمیم گیرندگان به این نتیجه رسیدند که با داشتن سواد مالی و ارتقا آن اقتصاد کشور در مقابل بسیاری از بحرانها مقاوم خواهد شد به همین منظور به دنبال افزایش سطح این دانش در کشور خود رفتند و در حال حاضر در ۴۵ کشور دنیا این آموزشها در حال طراحی و اجرایی شدن است.

 

 

چرا سواد مالی مهم است؟

اهمیت سواد مالی به این دلیل است که ما را با مفاهیم پایه مالی آشنا می‌کند تا بتوانیم در زندگی واقعی تصمیمات آگاهانه‌ای بگیریم. با این دانش می‌توانیم بهتر پول خود را مدیریت کنیم، تصمیمات آگاهانه‌تری بگیریم و عادت سالم خرج کردن و بودجه ریزی را که در طول زمان منجر به رفاه مالی می‌شود را نگه داریم، زمانی اهمیت این دانش برای ما بیشتر می شود که با چالشهای مختلف مالی مواجه می‌شویم. وقتی می‌گوییم فردی از نظر مالی با سواد است، منظور این است که درکی از مفاهیم مالی ضروری دارد.

سواد مالی برای چه کسانی بیشتر اهمیت دارد؟

برخی از افراد تصور می کنند سواد مالی تنها مربوط به قشر خاصی می شود مثلا تصور بر این است که افرادی که فقیر هستند و از طبقات پایین اجتماع هستند به این دانش بیشتر نیاز دارند. در صورتیکه هر کدام از ما با هر مقدار درآمد دارای خواسته‌هایی هستیم که نامحدود هستند و هماهنگ کردن این خواسته‌ها با منابعی که در دست داریم از دغدغه‌های هر روز ماست و باید تصمیم گیری کنیم و از میان گزینه های مختلف یکی را انتخاب کنیم. مثلا اینکه من این مقدار منبعی(پول، زمان و…) که دارم را به کدام یک از خواسته‌هایم اختصاص دهم؟ چگونه به اهداف مالی که دارم برسم؟ یا چگونه ثروتی که والدینم برای من به ارث گذاشته‌اند را مدیریت کنم که به صفر نرسد؟ چگونه به فرزندم آموزش دهم که متوجه شود پول خود را برای وسایل با ارزش صرف کند؟ و هزاران سوال دیگر که نشان می دهد سواد مالی برای تمام افراد جامعه مورد نیاز است و به مسائل هرروزه زندگی ما مرتبط می شود پس به قشر خاصی مربوط نمی شود و لازم است که همه با سواد مالی آشنا شویم.

چطور سواد مالی‌مان را تقویت کنیم؟

اگر سواد مالی اینقدر دارای اهمیت است چرا تابحال کسی در مورد آن به ما آموزشی نداده است؟ اگر به زندگی والدین خود نگاه کنیم می‌بینیم که بسیاری از آنها دانش مالی ر ا از والدین و همینطور تجربه به دست آورده‌اند. باید توجه داشته باشیم الان با دنیای پیچیده‌ای که در پیش رو داریم و هر روز با ابزارهای مالی جدیدی که مواجه می‌شویم دیگر نمی‌توانیم از روشی که قبلا والدین ما می‌رفتند استفاده کنیم به همین دلیل یادگیری سواد مالی و بالا بردن اطلاعات خود در این حوزه درحال حاضر دارای اهمیت بسیار است.

برای بالا بردن دانش سواد مالی باید مدام مطالعه کنیم و از نوشته های افراد پیشکسوت بهره ببریم، علاوه براین می توانیم در کلاسهای آموزشی که در این حوزه هست شرکت کنیم و از آنها برای ارتقای سواد خود کمک بگیریم.

برای بالابردن اطلاعات بچه‌ها در این زمینه از مدارس بخواهیم که دانش روز دنیا را در برنامه درسی بچه‌ها بگنجانند و به آنها مهارتهایی که برای زندگی امروز و آینده نیاز است را اموزش دهند. مدام با آنها در مورد مسائل اقتصادی صحبت کنیم و آنها را در جریان اطلاعات قرار دهیم و نکته‌ای که باید به آن توجه کنیم این است که بچه‌ها مسائل را خیلی خوب متوجه می شوند پس آنها را جدی بگیریم و آینده آنها را مورد توجه قرار دهیم.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *